'Aanbevelingsalgoritmes van sociale media zijn democratisch riskant'
In dit artikel:
Het Commissariaat voor de Media waarschuwt dat aanbevelingsalgoritmes van sociale media een risico vormen voor de democratie, maar dat ze ook te verbeteren zijn. Op basis van een nieuw wetenschappelijk rapport — "Naar democratisch gezonde feeds" — stelt de toezichthouder dat feeds weliswaar handig zijn, maar sterk sturen wat gebruikers zien en wie ze volgen, en daarmee de informatievoorziening en meningsvorming beïnvloeden.
Als concrete problemen worden onder meer gepolariseerde nieuwsconsumptie, affectieve polarisatie, zogenaamde shadowbanning, onvoorspelbare zichtbaarheid van media en gemanipuleerde opinievorming genoemd. Het gevaar neemt toe nu eigenaren van platforms soms politiek gemotiveerd handelen; in verkeerde handen kunnen aanbevelingsalgoritmes instrumenten voor publiekmanipulatie worden.
Het rapport formuleert drie verbeterlijnen: gebruikers meer reële keuzemogelijkheden geven, betrouwbare en professionele informatie prominenter maken, en effecten van algoritmes systematisch meten. Omdat veranderingen niet vanzelf plaatsvinden, presenteert het Commissariaat een routekaart met concrete beleids- en toezichtopties die aansluiten op bestaande wetgeving.
Commissariaat-voorzitter Amma Asante benadrukte tijdens een persconferentie dat er niet direct nieuwe maatregelen komen, mede omdat veel platforms buiten Europa zitten. Ze roept toezichthouders en beleidsmakers op de routekaart te gebruiken; zoals zij het verwoordde: "Platformbedrijven bepalen met algoritmes in toenemende mate wat we wel en niet te zien krijgen." Het Commissariaat zal vervolgacties ondernemen, alleen of in samenwerking met andere toezichthouders in Nederland en Europa — Asante is dit jaar ook voorzitter van de European Media Board, die advies kan geven aan de Europese Commissie.
Kortom: het Commissariaat ziet aanbevelingsalgoritmes als een bestuurlijk en democratisch vraagstuk dat vraagt om toezicht, beleidskeuzes en betere informatie(voorziening), zeker nu de invloed van dominante, vaak buitenlandse platformbedrijven toeneemt.