ABN: Papieren boek blijft koning, maar AI schrijft steeds vaker mee

In dit artikel:

Generatieve AI versnelt de productie van boeken, doordat auteurs en uitgevers de technologie gebruiken voor onder meer onderzoek, redactie, vertaling en het schrijven van teksten. Volgens een marktstudie van ABN AMRO bevat inmiddels meer dan de helft van de nieuwe Amerikaanse boektitels AI-gegenereerde elementen. Die ontwikkeling vergroot het aanbod, maar leidt ook tot vragen over auteursrecht en de inkomsten van schrijvers en uitgevers. Nederlandse uitgevers sloten daarom in juni 2026 een boekenpact om ongeoorloofd gebruik van hun intellectueel eigendom tegen te gaan en betaald gebruik mogelijk te maken.

AI verandert voorlopig vooral de productiekant van de markt. Aan de consumptiekant biedt de technologie nieuwe mogelijkheden, zoals persoonlijke AI-tutoren, hulp bij dyslexie, automatische samenvattingen en interactieve leeservaringen met audio, beeld of video. Toch blijft het papieren boek veruit het belangrijkst. In Nederland was in 2025 naar schatting 86 procent van de verkochte boeken, exclusief studieboeken, een papieren exemplaar. E-boeken waren goed voor ongeveer vier miljoen verkochte exemplaren en 42 miljoen euro omzet, 6 procent van de totale boekenomzet. Ongeveer een kwart van de Nederlanders luisterde dat jaar naar audioboeken, meestal via abonnementsdiensten.

Digitale boeken en audioboeken bieden gemak: lezers kunnen honderden boeken meenemen en onderweg of tijdens het sporten luisteren. Papier wordt daarentegen gewaardeerd om de fysieke leeservaring, het bezit en de mogelijkheid om zonder stroom te lezen. Onderzoek suggereert bovendien dat papier kan bijdragen aan dieper begrip en een beter geheugen. Bijna de helft van de lezers leest uitsluitend op papier; 46 procent deed dat in 2026, tegenover 53 procent in 2020. De meeste andere lezers combineren papier met digitale vormen. Slechts 2 procent luistert uitsluitend naar audioboeken en 5 procent leest alleen e-boeken.

Digitalisering vervangt papier daarmee niet, maar vergroot vooral de keuze voor bestaande lezers. Het aantal niet-lezers nam in 2025 zelfs toe tot 17 procent. Ook fysieke boekwinkels blijven relevant: circa 55 procent van de papieren boeken wordt daar verkocht. De Nederlandse ontwikkeling sluit aan bij die in landen als de Verenigde Staten en Duitsland, waar papier en fysieke winkels ondanks digitale alternatieven een stevige positie behouden.