Deel 4/4 - OV-fiets: haak nieuw gedrag vast aan een bestaande routine
In dit artikel:
De OV-fiets laat zien dat duurzame diensten vooral succesvol worden wanneer ze een praktisch probleem oplossen, in plaats van consumenten tot moreel gedrag te willen bewegen. De dienst van de Nederlandse Spoorwegen begon in 2003 en groeide uit tot het grootste deelfietssysteem van Nederland. Er zijn ruim 22.000 fietsen beschikbaar op 282 locaties. In 2024 werden 5,9 miljoen ritten gemaakt en had de OV-fiets meer dan 70 procent van de Nederlandse deelfietsenmarkt in handen, terwijl andere aanbieders krompen of verdwenen.
Het succes zit in de aansluiting op een bestaande behoefte: treinreizigers moeten vaak nog van het station naar hun eindbestemming. De OV-fiets biedt daarvoor een goedkope en eenvoudige oplossing, met een tarief van minder dan vijf euro per 24 uur. Gebruikers hoeven geen nieuwe app of account te nemen, omdat de dienst gekoppeld is aan hun bestaande OV-chipkaart.
De treinreis fungeert daarmee als een zogenoemde ‘anchor habit’: een bestaande routine waaraan nieuw gedrag wordt gekoppeld. Wie al voor de trein heeft gekozen, kan vrijwel vanzelfsprekend een fiets pakken voor het laatste deel van de reis. De reden om de trein te nemen — duurzaamheid, snelheid, kosten of het vermijden van files — is daarbij nauwelijks relevant.
De belangrijkste les voor marketeers is volgens het artikel om eerst bestaande routines en contactmomenten te zoeken en daar vervolgens duurzaam gedrag aan te verbinden. Hoe minder extra moeite, kosten of uitleg nodig zijn, hoe groter de kans dat mensen de duurzame optie daadwerkelijk kiezen en blijven gebruiken.
Vandaag Inside: Hans Teeuwen heeft boodschap voor Stephan van Baarle (DENK): 'Pleurt lekker zelf op!'