'Europa kweekt AI-kampioenen, laat de VS ermee aan de haal gaan'

In dit artikel:

Dealroom en Prosus publiceren in het maandag verschenen rapport State of AI in Europe 2026 een scherp beeld van de Europese AI-markt: Europa creëert veel start-ups en kennis, maar schiet tekort zodra bedrijven moeten opschalen. In 2025 kregen Europese AI-startups 21,8 miljard dollar aan financiering (een stijging van 58% versus 2024 en bijna tienmaal het niveau van 2016), en AI is goed voor meer dan 30% van het Europese investeringskapitaal. Toch ligt het probleem in latere financieringsrondes: vroegkapitaal is vergelijkbaar met de VS (circa 4 vs 5 miljard), bij de breakout-fase is het 7 vs 18 miljard, en in de late stage loopt Europa ver achter met 12 miljard tegen 141 miljard in de VS. Van dat late kapitaal is 58% afkomstig van buitenlandse — vooral Amerikaanse — investeerders, waardoor waardecreatie en zeggenschap vaak wegtrekken.

Praktijkvoorbeelden illustreren de trend: General Intuition (Pim de Witte) haalde 115 miljoen euro, wees een bod van OpenAI van 500 miljoen dollar af maar blijft voorlopig Europees; OpenClaw-oprichter Peter Steinberger ging naar OpenAI omdat hij zijn ambities in Europa niet kon verwezenlijken. Europa telt evenveel AI-professionals als de VS (circa 325.000) en vergelijkbaar veel start-ups, maar veel talent werkt in traditionele sectoren en bij Amerikaanse techreuzen. Dealroom en Prosus roepen Europese pensioenfondsen op meer te investeren (zij beheren ~30.000 miljard euro maar steken gemiddeld slechts 0,12% in durfkapitaal, tegenover ~5% in VS/VK). Ze zien kansen voor Europa vooral in verticale AI-toepassingen zoals energie, health, defensie, fintech en robotica.