Geen creativiteit zonder cultuur

In dit artikel:

De aangekondigde fusie tussen Omnicom en IPG en het verdwijnen van bekende bureaunamen zoals DDB en FCB roept zorgen op: niet alleen verlies van historie en banen, maar vooral van unieke cultuur. De auteur herinnert zich nog een DDB-conferentie in Berlijn (ca. 2005) waar Keith Reinhard, geïnspireerd door Bill Bernbach, een gemeenschapsgevoel en creatieve bevlogenheid aanwakkerde — een voorbeeld van hoe gezamenlijke ervaringen teams vormen.

Creativiteit ontstaat volgens de tekst niet als individuele vonk maar in de tussenruimtes: door gedeelde rituelen, insider-grappen en collectieve verhalen die tijdens pitches, late nachten en bureaufeesten gesmeed worden. Fusies en reorganisaties ondermijnen die zachte infrastructuur: teams worden door elkaar gehusseld, mensen verdwijnen, en met hen de anekdotes en routines die creatieve samenwerking mogelijk maken. “Fuseren is boekhouden met mensen” — maar boekhouden vangt geen verhalen.

Ondersteunend bewijs: Zhou et al. (2008) vonden dat werknemers na fusies hun eigen creativiteit lager inschatten; Amabile et al. (2004) rapporteerden afname van creativiteit bij reorganisaties en downsizing; Spoelman (2024) koppelt overnames aan verminderde innovatie door culturele botsingen en managementconflicten. Dergelijke ingrepen knagen aan intrinsieke motivatie en creatieve output.

De kernboodschap: het grootste verlies bij samenvoegingen is niet per se klanten, maar het wegvallen van onderscheidende cultuur en verhalen — juist daar bloeit impactvolle creativiteit. Voor het management van bureaus is daarom het cultuurbouwen de belangrijkste opgave, benadrukt de schrijver, die nu zelf een bureau opbouwt en sterk inzet op het behoud van gemeenschappelijke rituelen en verhalen.