Het Jaar van AI: angst voor de zeepbel
In dit artikel:
In 2025 bereikte de AI-hype opnieuw een hoogtepunt, maar beleggers beginnen te twijfelen aan de torenhoge waarderingen van bedrijven die profiteren van kunstmatige intelligentie. Dat uit zich onder meer in koersdalingen bij Nvidia en Oracle, en in een verslechterd sentiment rond ondernemingen met sterke banden met OpenAI.
Nvidia was dit jaar een belangrijke winsttrekker: het aandeel steeg in minder dan drie jaar vertienvoudigd en de marktkapitalisatie klom van ruim 400 miljard naar circa 4.000 miljard dollar. Tegelijk kondigde Nvidia een investering van 100 miljard dollar in OpenAI aan. Tegelijk waarschuwen analisten van onder meer Goldman Sachs en Sequoia Capital dat de huidige uitgaven niet in verhouding lijken te staan tot de nog te realiseren inkomsten.
Grote techbedrijven pompen dit jaar ongeveer 400 miljard dollar in AI-infrastructuur. Veel investeringen worden nu gedaan in de verwachting van toekomstige opbrengsten, vaak gefinancierd met schulden en nieuw eigen vermogen. Critici waarschuwen ook voor een zichzelf versterkend investeringspatroon: bedrijven investeren in elkaars AI-partners en clouddiensten (bijv. Microsoft, OpenAI, CoreWeave, Nvidia), waardoor omzet kunstmatig wordt opgepompt en de schijn van snelle groei kan ontstaan.
Sommige spelers lijken robuuster: Microsoft heeft diverse inkomstenstromen naast AI, Amazon positioneert zich model-agnostisch voor klanten en Meta zet zwaar in op gratis open-sourcemodellen. Toch klinken parallels met de internetzeepbel van de jaren 2000: de belofte van razendsnelle productiviteitswinst en forse kostenbesparingen is nog onzeker. Jelle Zuidema (UvA) zegt dat pitches vaak nuance missen en dat de zekerheid over de volgende generatie AI-systemen twijfelachtig is.
De AI-boom drukt ook op de hardwaremarkt: de vraag naar DRAM en andere geheugentypen is zo groot dat prijzen scherp zijn gestegen (een 32GB DDR5-set van onder €100 naar boven €300), wat pc’s en laptops duurder maakt. Financieel signaleert DNB dat Nederlandse pensioenfondsen, verzekeraars en fondsen ruim €200 miljard in techaandelen hebben zitten—twee keer zoveel als in 2020—waaronder bijna €95 miljard in de zeven grootste Amerikaanse techbedrijven. Die concentratie en onderlinge verwevenheid verhogen het risico dat problemen bij één speler snel overslaan op anderen.