Hoe ontdek je het DNA van een stad: de aanpak in Venlo
In dit artikel:
Gemeente Venlo doorliep een citybranding-traject om een onderscheidend profiel te ontwikkelen en vooral om jonge, opgeleide inwoners te behouden, terug te halen en aan te trekken — een urgente opgave door vergrijzing en relatief lage inkomens. Het proces bestond uit vier fasen; dit verslag behandelt de eerste twee: inzicht en positionering.
Om het ‘DNA’ van Venlo te achterhalen werden niet alleen cijfers geraadpleegd maar vooral gesprekken gevoerd met een brede groep stakeholders: ondernemers, beleidsmakers, verenigingen, vrijwilligers, culturele instellingen en bewoners. Daarnaast vond uitgebreid documentonderzoek plaats en werd via het inwonerpanel een enquête onder ongeveer 2.000 bewoners gehouden. Zo ontstond een veelkleurig beeld van stad en omliggende dorpen, waarin historie, leefwereld en toekomstambities samenkomen. Een specifiek aandachtspunt was de lokale mentaliteit: welke waarden en gewoonten maken Venlonaren typisch Venloos?
Het betrekken van jongeren bleek aanvankelijk lastig omdat ze nauwelijks opdagen bij bijeenkomsten. De oplossing was praktisch: de projectgroep ging naar de plekken waar jongeren wél zijn — scholen, sportclubs en andere ontmoetingsplekken — en nam zo hun perspectief alsnog mee in het ontwikkelproces. Dat was cruciaal voor het toekomstgericht maken van de positionering.
In de positioneringsfase werkte citymarketingexpert Richard Stomp het materiaal uit tot een richtinggevende merkpositie. Zijn aanpak richtte zich op het verbinden van verleden, heden en toekomst en op het maken van concrete keuzes die Venlo onderscheiden. Een opvallende bevinding tijdens de validatie was de sterke gevoeligheid tussen stad en dorpen binnen de gemeente: lokale loyaliteiten zijn groot, maar er bestaat ook een gemeenschappelijk gemeenschapsgevoel dat te benutten is.
Uit het onderzoek kwamen vier kernwaarden naar voren die samen het Venlo-DNA vormen: genieten (een stad met levendige cultuur en evenementen en een ontspannen levensinstelling), ondernemend (internationaal georiënteerd, slimme doeners en makers), saamhorig (sterk verenigingsleven en onderlinge verbondenheid) en groen (woon- en leefomgeving aan de Maas met aandacht voor duurzaamheid en gezondheid). Hoewel mensen Venlo verschillend beleven, vormt deze combinatie een herkenbare rode draad: kansen zien en grijpen, het leven vieren en samenhorigheid in een groene setting.
Belangrijke lessen uit het traject die ook voor andere gemeenten relevant zijn: betrek inwoners en stakeholders continu — niet alleen bij de start — om draagvlak en eigenaarschap te behouden; durf scherp te kiezen zodat je profiel opvalt; en zorg dat het gevonden DNA zichtbaar wordt in beleid, communicatie en de fysieke omgeving zodat bewoners het dagelijks herkennen en ervaren. Venlo onderscheidde zich in het proces door grondige participatie en een doordachte aanpak, waarmee de gemeente zichzelf strategisch positioneert voor toekomstig herstel en groei.