Internationale studie: AI verandert consumentengedrag

In dit artikel:

Uit een nieuwe studie van Roland Berger blijkt dat AI snel een vaste rol krijgt in het koopproces van consumenten. Van de 18 tot 64-jarigen gebruikt 70 procent AI regelmatig voor productonderzoek; onder 18-24-jarigen is dat zelfs 93 procent. AI helpt bij het filteren van opties, het vergelijken van producten en het sturen van aanbevelingen, waardoor merken die niet zichtbaar of betrouwbaar genoeg zijn in die tools steeds vaker buiten de overweging vallen.

De onderzoekers zien dat consumenten tegelijk kritischer en prijsbewuster worden. Nederlandse consumenten zijn van alle onderzochte landen relatief negatief over AI: 36 procent staat er afwijzend tegenover, tegenover 24 procent gemiddeld. Vooral betrouwbaarheid, privacy en gegevensbeveiliging roepen zorgen op. Volgens het onderzoek willen Nederlanders AI best gebruiken, maar pas nadat is bewezen dat het systeem te vertrouwen is.

Daarnaast verschuift de markt volgens Roland Berger in twee richtingen: een groep kiest nadrukkelijk voor kwaliteit, duurzaamheid en lange levensduur, terwijl een andere groep juist steeds vaker naar lage prijzen en discountaanbiedingen kijkt. Merkreputatie speelt daarbij nog maar een beperkte rol; nog slechts 21 procent noemt die als belangrijke aankoopreden. Consumenten vertrouwen vaker op vrienden, familie en directe aanbevelingen, en letten bij aankopen vooral op aantoonbare meerwaarde, functionaliteit en gebruiksgemak. Die prijsdruk is volgens de studie geen tijdelijke crisisreactie meer: 42 procent gaf in 2025 minder uit aan luxe en een derde kocht vaker bij discounters.