Online gokreclame onder druk en de risico's voor zoekende consumenten
In dit artikel:
Sinds de opening van de gereguleerde Nederlandse online kansspelmarkt op 1 oktober 2021 is reclame voor online gokken een terugkerend twistpunt in politiek en samenleving. Na brede zichtbaarheid van advertentiecampagnes volgden verscherpte regels: vanaf 1 juli 2023 geldt een verbod op ongerichte reclamekanalen zoals tv, radio en billboards. Daarna kwam op 1 oktober 2024 een verplicht stortingslimiet en een verhoging van de kansspelbelasting.
Toch nam het illegale aanbod sterk toe. De Kansspelautoriteit constateerde in onderzoek dat spelers wegvluchten naar niet-gereguleerde sites; in februari 2025 meldde de toezichthouder dat de omzet van de illegale markt groter was dan die van de legale markt. In die context nam het nieuwe kabinet in het coalitieakkoord van 30 januari 2026 het streven op naar een totaalverbod op gokreclame. Daarmee verlegt het debat zich van het beperken van ongerichte middelen naar de vraag of alle vormen van marketing — ook gerichte online zichtbaarheid — moeten worden verboden.
Een cruciaal knelpunt is SEO-affiliate marketing: informatieve websites die in organische zoekresultaten verschijnen en consumenten verwijzen naar gelicentieerde aanbieders in ruil voor commissie. Zulke sites (bijv. vergelijkingssites) bedienen vaak zoekers met hoge koopintentie, en voorzien hen van informatie over vergunningen, bonussen en verantwoord spelen. Als deze affiliates uit de zoekresultaten verdwijnen, bestaat het risico dat zoekers vooral illegale aanbieders tegenkomen — een potentieel averechts effect voor consumentbescherming.
Politiek is die zorg zichtbaar: in maart 2026 legden SP en ChristenUnie een initiatiefwet voor die een algeheel reclameverbod bepleit, maar met een beperkte uitzondering voor “strikt noodzakelijke” informatie over legaal aanbod. Daarmee wordt impliciet erkend dat volledig weghalen van legale informatie een ongewenst informatievacuum kan creëren.
Internationaal is er precedent voor beperkte uitzonderingen: landen als Italië en België staan affiliate-constructies (onder voorwaarden) toe; de Belgische kansspelcommissie verwijst expliciet naar regels die reclame via zoekresultaatpagina’s mogelijk maken. Nederland heeft bovendien een branche-instrument: het Keurmerk Verantwoorde Affiliates (KVA), een vrijwillig toezichtkader waarin affiliates samenwerken aan naleving, consumentenbescherming en bestrijding van illegaal aanbod. Praktische voorbeelden tonen dat legale affiliates soms juist waarschuwen voor illegale routes — denk aan informatieve pagina’s over het Cruks-uitsluitingsregister — terwijl illegale sites juist proberen spelers te lokken met termen als “casino zonder Cruks”.
De komende periode draait de discussie minder om of er meer beperkingen moeten komen en meer om hoe die beperkingen eruitzien en welke neveneffecten ze hebben. Beleidsmakers en toezichthouders staan voor een lastige afweging: beperken van reclame kan blootstelling verminderen, maar kan ook de zichtbaarheid van gereguleerde alternatieven terugdringen en daarmee illegaal aanbod versterken. Een bestuurlijke uitdaging wordt het vinden van een evenwicht tussen effectieve regulering, handhaafbaarheid online en het voorkomen van een informatievacuum dat consumenten onbeschermd naar de zwarte markt drijft.