Start me up: de lancering van Windows 95 dertig jaar terug
In dit artikel:
Op 24 augustus 1995 introduceerde Microsoft Windows 95 — door het bedrijf zelf bestempeld als de belangrijkste gebeurtenis in de automatiseringswereld sinds de eerste pc — en maakte er een groots spektakel van. De wereldwijde marketingcampagne kreeg naar schatting een miljard dollar mee, met verwachtingswaarden voor de eerste verkoopdag die opliepen tot honderden miljoenen dollars. Rond die lancering verschenen honderden boeken met gebruiksadviezen en vormden zich lange rijen klanten, vooral in de VS, die een doos met het besturingssysteem op cd-rom kwamen halen.
De presentatie werd in de VS live gekoppeld via satelliet aan talkshowhost Jay Leno en ondersteund door een dure televisiereclame waarin The Rolling Stones’ Start Me Up centraal stond — een knipoog naar de nieuwe Start-knop. Microsoft nam zelfs extra stappen om aandacht te trekken, zoals het kopen en verspreiden van de volledige oplage van The Times in het Verenigd Koninkrijk. In Nederland verliep de introductie gezelliger: keten Vobis opende vroeg voor verkopers, met kortingen voor de eerste klanten, terwijl Microsoft pers en relaties ontving in ’t Spant in Bussum waar demonstraties de technische vernieuwingen moesten tonen.
Wat Windows 95 technisch bracht, was vooral cosmetisch en gebruiksvriendelijk: de Start-knop, verbeterde multitasking en lange bestandsnamen waarmee het zichtbare DOS grotendeels verdween. Het systeem was echter niet het meest robuuste technisch alternatief; voor de zakelijke markt bleef Windows NT de voorkeur vanwege stabiliteit en bedrijfszekerheid. De ontwikkeling van Windows 95 startte in maart 1992, wat verklaart waarom het systeem oorspronkelijk zonder internetondersteuning en zelfs zonder ingebouwde TCP/IP-stack werd uitgebracht.
Het moment zette Microsoft onder druk om snel op het internet te reageren. Bill Gates erkende de impact van het web in zijn interne memo van 26 mei 1995, “The Internet Tidal Wave”, waarna Microsoft haastig Internet Explorer 1.0 uitbracht als onderdeel van het Plus!-pakket voor Windows 95. Die snelle omschakeling leidde ertoe dat Internet Explorer in de jaren daarna uitgroeide tot de toonaangevende browser, met een marktdominantie rond 2002–2003.
De markt reageerde: concurrenten zoals IBM met OS/2-Warp konden de hegemonie van Microsoft niet breken. Windows groeide uit tot de dominante desktop- en laptopomgeving; tegenwoordig draait ongeveer 72 procent van zulke systemen op Windows en meldt Microsoft meer dan een miljard actieve Windows-apparaten (al is dat aantal sinds 2022 gedaald ten opzichte van eerdere pieken). Veel van de kenmerken die Windows 95 introduceerde — zichtbaar vooral in de gebruikersinterface — zijn sindsdien bewaard gebleven en zijn nog terug te zien in latere versies tot en met Windows 11.