Stichting SOMI neemt juridische stappen tegen Snapchat in Nederland

In dit artikel:

Stichting Onderzoek Marktinformatie (SOMI) spant een collectieve rechtszaak aan tegen Snapchat in Nederland en stuurt tegelijk een formele waarschuwingsbrief naar Snap in Frankrijk. De klacht richt zich op wat SOMI ziet als opzetmatige verslavende productontwerpen, onrechtmatig datagebruik voor gerichte reclame en onvoldoende bescherming van (minderjarige) gebruikers tegen schadelijke en illegale inhoud.

SOMI stelt dat functies zoals Snapstreaks, Snapscore en het oneindig scrollen op Spotlight en Discovery zijn ontworpen om gebruikers langdurig te binden. Volgens de stichting ondermijnen zulke mechanismen het vermogen van gebruikers — in het bijzonder jongeren — om vrij en bewust te beslissen over hun gebruik, en zouden ze in strijd zijn met de Digital Services Act (DSA). Daarnaast beweert SOMI dat Snap Inc. persoonsgegevens verwerkt zonder rechtsgrond onder de AVG en dat het platform uitgebreide gedrags- en persoonlijkheidsprofielen opbouwt (segmenten als “sociale drinkers” of “middelbare scholieren”), waarbij minderjarigen tot minstens augustus 2023 in die profilering waren opgenomen.

Ook kaart SOMI de aanwezigheid van grooming, verspreiding van CSAM en handel in illegale goederen (drugs, vapes) op Snapchat aan. De organisatie noemt gebrekkige leeftijds- en identiteitscontrole, het gemakkelijk contact leggen met vrienden van vrienden en het eenvoudig opnieuw aanmaken van accounts door geweigerde gebruikers als factoren die kwaadwillenden toegang tot kinderen vergemakkelijken. Deze punten sluiten aan bij lopend toezicht: de Nederlandse ACM onderzoekt verkoop van e-sigaretten aan minderjarigen en de Europese Commissie bekijkt de bescherming van jongeren op het platform; onderzoek van Stichting Rookpreventie Jeugd vond wijdverbreide accounts die illegale producten aanbieden.

SOMI vordert namens Nederlandse gebruikers (allen die sinds 25 mei 2018 Snapchat gebruikten) schadevergoedingen: tot €1.000 immateriële schade voor minderjarigen, €750 voor volwassenen, plus €10 per gebruiker per jaar aan materiële schade. De stichting heeft tot dusver beperkte succesgeschiedenis in vergelijkbare zaken (recent verlies bij het Kammergericht in Berlijn tegen X; lopende procedures tegen TikTok en Meta), maar zet door met deze massaklacht om zowel compensatie als gedragsverandering van het platform af te dwingen.