Zodra iemand denkt 'het zal wel AI zijn', ben je als goochelaar eigenlijk al af

In dit artikel:

Kunstmatige intelligentie maakt het voor goochelaars mogelijk om steeds spectaculairdere illusies te creëren. Smartphones, AI en digitale technieken worden bijvoorbeeld gebruikt om telefoons te laten zweven, gedachten te lezen of een fotogalerij in één beeld te veranderen. Ook ontwikkelde de goochelaar een truc waarbij het wifi-netwerk in een zaal lijkt te veranderen in het woord waaraan één toeschouwer denkt.

Tegelijkertijd maakt technologie het moeilijker om het publiek echt te verrassen. Goochelen werkt bij de gratie van iets wat rationeel onmogelijk lijkt. Nu AI beelden, stemmen en video’s kan manipuleren, is de gedachte “het zal wel AI zijn” al snel een aannemelijke verklaring. Zelfs wanneer AI niet daadwerkelijk voor een truc is gebruikt, kan het besef dat zoiets mogelijk is een deel van het mysterie wegnemen. De technische mogelijkheden groeien dus, maar de ruimte voor verwondering kan kleiner worden.

Die ontwikkeling raakt ook marketing en communicatie. Nu vrijwel iedereen met relatief weinig middelen indrukwekkende content kan maken, is technische vernieuwing op zichzelf minder onderscheidend. AI heeft pas waarde wanneer die helpt een boodschap relevanter of persoonlijker te maken; het gebruikte model hoeft niet zelf de hoofdrol te spelen.

Volgens de schrijver ligt de kracht van de wifi-illusie dan ook niet in de achterliggende techniek, maar in de gezamenlijke reactie van het publiek. Tientallen mensen kijken tegelijk op hun telefoon, vergelijken wat ze zien en raken met elkaar in gesprek. Hetzelfde apparaat dat vaak wordt bekritiseerd omdat het mensen van elkaar zou isoleren, brengt hen hier juist samen.

Daarom blijven eenvoudige middelen als speelkaarten en munten belangrijk. Ze bieden geen voor de hand liggende digitale verklaring en kunnen juist daardoor blijven verbazen. De goochelaar is niet tegen AI en wil de technologie verder blijven gebruiken, maar vindt dat het publiek uiteindelijk onder de indruk moet zijn van wat het samen beleeft, niet van de software achter de truc. Naarmate kunstmatige content makkelijker wordt gemaakt, neemt volgens hem de waarde van spontane, menselijke live-ervaringen juist toe. Technologie kan zulke momenten ondersteunen, maar niet vervangen.